Μενου

Χωρίς τίτλο

Κουντριασόφ Ιβάν (1896-1972)

1920-1921

Γκουάς και μολύβι σε χαρτί


Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης | Συλλογή Κωστάκη

CC-0458/I.Kudriashev-/C202-257

Αγορά του Ελληνικού Κράτους από τους κληρονόμους της οικογένειας Κωστάκη


ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ

Είδος έργου: Σχέδιο

Θέμα: Ρωσική Πρωτοπορία, Σουπρεματισμός, Μοντέρνα τέχνη


ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ

Στη Συλλογή Κωστάκη βρίσκονται οκτώ έργα που αποτελούν μελέτες σουπρεματιστικής τοιχογραφίας εσωτερικού χώρου. Όλοι οι πίνακες αφορούν το ίδιο σχέδιο, αφού έχουν τη σημείωση "1ο δωμάτιο", "2ο δωμάτιο" κλπ. Οι φωτογραφίες που έχουν διασωθεί από το εσωτερικό του ίδιου του κτιρίου της Λαϊκής Σχολής Καλών Τεχνών του Βιτέμπσκ μας επιτρέπουν να κάνουμε την υπόθεση ότι αυτά τα σχέδια προορίζονταν για κεντρικούς χώρους της Σχολής. Σ' αυτή την υπόθεση οδηγούν οι αναλογίες των τριών παραθύρων και των ψηλών εσωτερικών θυρών. Για τη διακόσμηση των τοίχων το "ανώνυμο" μέλος του Ούνοβις χρησιμοποίησε ορισμένα τυπικά σουπρεματιστικά θέματα. Στη συγκεκριμένη μελέτη συνδυάζονται το κόκκινο τετράγωνο, ο μαύρος κύκλος και η διαγώνια σύνθεση με τα γεωμετρικά σχήματα που διαπερνώνται από ένα τμήμα ευθείας γραμμής. Όλα αυτά τα σουπρεματιστικά θέματα χρησιμοποιήθηκαν ευρέως από τους Μαλέβιτς, Λισίτσκι, Γιερμολάεβα κ.ά. για τη διακόσμηση των εξεδρών των ομιλητών του Βιτέμπσκ. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Μαλέβιτς ανέπτυξε αργότερα τις αρχές των διακοσμητικών τοιχογραφιών εσωτερικού χώρου σε μια σελίδα στην οποία συμπεριέλαβε και τη σύνθεση που ήταν αρχικά φτιαγμένη σαν σχέδιο τοιχογραφίας της εξέδρας ομιλητών. Η ίδια αυτή σύνθεση, αλλά χωρίς σύνθημα και με μερικές αλλαγές στα χρώματα, έλαβε τον τίτλο Αρχή τοιχογραφίας και δωρίθηκε από το δημιουργό το 1930 στο Κρατικό Μουσείο. Η απεικόνιση συνοδευόταν με τη θέση: "Η αρχή της τοιχογραφίας μιας επιφάνειας, ή ολόκληρου δωματίου ή ολόκληρου διαμερίσματος σύμφωνα με το σύστημα του σουπρεματισμού (Θάνατος στις Ταπετσαρίες), Κ. Μαλέβιτς, 1919, Βιτέμπσκ. Αυτό σημαίνει ότι η ζωγραφική των τοίχων των δωματίων ή κάποιου συνόλου γίνεται, σύμφωνα με το σουπρεματιστή καλλιτέχνη, με βάση τη χρωματική αντίθεση, ας πούμε οι κορνίζες των παραθύρων με ένα ή δύο χρώματα, οι πόρτες με άλλα, το ταβάνι με ένα, οι τοίχοι με άλλα, λαμβάνεται δε υπόψη ο όγκος, δηλαδή ότι όλες οι πλευρές μπορούν να ζωγραφιστούν με διαφορετικά χρώματα, ώστε κάθε οπτική γωνία να έχει άλλο χρώμα. Αυτός ο χρωματικός πίνακας είναι ένας πίνακας που απεικονίζει τις αναλογίες των χρωμάτων και τις σχέσεις τους, με την εισαγωγή του δυναμικού στοιχείου στη μέση. Κ. Μαλέβιτς". Ο καλλιτέχνης διατύπωσε αυτούς τους νόμους αργότερα. Πρέπει ακόμα να σημειωθεί ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση, η σκόπιμη ανωνυμία, η μη καταγραφή στην ιστορία του ονόματος του καλλιτέχνη, αποτελούσε σταθερή αρχή της συλλογικής δημιουργίας του Ούνοβις.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ

Ο Iβάν Aλεξέγεβιτς Kουντριασόφ (Καλούγκα, 1896 - Mόσχα, 1972) σπούδασε στη Μόσχα, στο Ινστιτούτο Ζωγραφικής, Γλυπτικής και Αρχιτεκτονικής (1913-1917) και αργότερα στα Ελεύθερα Κρατικά Καλλιτεχνικά Εργαστήρια (ΣΒΟΜΑΣ) με καθηγητή τον Μαλέβιτς (1918-1919). Το 1917 ζωγράφισε τις πρώτες αφηρημένες συνθέσεις του. Το 1919 στάλθηκε στο Ορενμπούργκ για να οργανώσει τα ΣΒΟΜΑΣ. Εκεί το 1920 συναντήθηκε με τον Mαλέβιτς και τον Λισίτσκι. Συμμετείχε στην Πρώτη Κρατική Έκθεση του Ορενμπούργκ, όπου εξέθεσε σχέδια για την τοιχογραφία του Πρώτου Σοβιετικού Θεάτρου και άλλα αφηρημένα έργα. Το 1920 εργάστηκε ως διακοσμητής στο Θερινό Θέατρο του Κόκκινου Στρατού και οργάνωσε το τμήμα της ομάδας «Ουνόβις» («Επιβεβαιωτές της Νέας Τέχνης») στο Ορενμπούργκ. Το 1921, ως επόπτης ενός τρένου για τη διακομιδή λιμοκτονούντων παιδιών, έφτασε στο Σμολένσκ όπου συνάντησε τους Καταρτζίνα Kόμπρο και Βλαντισλάβ Στρζεμίνσκι, πολωνούς καλλιτέχνες, οπαδούς των θεωριών του Mαλέβιτς. Στα τέλη του 1921 επέστρεψε στη Μόσχα και έστειλε έργα του στην Πρώτη Έκθεση Ρωσικής Τέχνης στην «Γκαλερί βαν Ντίμεν» στο Βερολίνο το 1922 και στο Άμστερνταμ το 1923. Από το 1925 ως το 1928 παρουσίασε τα κοσμικά αφηρημένα έργα του στην πρώτη, δεύτερη και τέταρτη έκθεση της «Ένωσης Ζωγράφων του Καβαλέτου». Από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 και στη δεκαετία του 1960 ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τα προβλήματα της κοσμικής αφηρημένης ζωγραφικής, ένα θέμα που τον είχε απασχολήσει και παλαιότερα, και στράφηκε, κάτω από την επίδραση των θεωριών του αστροφυσικού Kονσταντίν Tσιολκόφσκι, στη θεώρησή της μέσα από το σουπρεματισμό.