Χωρίς τίτλο
Φιλόνοφ Πάβελ (1883-1941)
Αχρονολόγητο | 26.4 x 21.7 εκ
Μελάνι σε χαρτί
Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης | Συλλογή Κωστάκη
MMA.CC.680
Αγορά του Ελληνικού Κράτους από τους κληρονόμους της οικογένειας Κωστάκη
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Σχέδιο
Θέμα: Ρωσική Πρωτοπορία, Οργανική Παιδεία, Μοντέρνα τέχνη
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Χωρίς τίτλο. Χωρίς χρονολογία. Μελάνι σε χαρτί. 26.4 x 21.7. Ο Φιλόνοφ μέσα από την αναλυτική τέχνη επιχείρησε να κατακερματίσει όλους τους ζωντανούς και μη οργανισμούς και να τους ανασυνθέσει υπό μια νέα οπτική, εξετάζοντας κάθε φορά ένα ένα τα σημεία και τα κομμάτια που τους απαρτίζουν. Στο συγκεκριμένο σχέδιο εντοπίζονται διάφορα κεφάλια, άλλα μικρότερου και άλλα μεγαλύτερου μεγέθους, τα οποία έχουν τοποθετηθεί διάσπαρτα στο έργο εκτός από το κεντρικό, που μοάζει να είναι και το πρόσωπο που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον και των υπόλοιπων. Πρόκειται για ένα μωσαϊκο εικόνων, για ένα μεγάλο παζλ, όπου τα κομμάτια αντί να συνδέονται, αναλύονται όλο και περισσότερο, χωρίς όμως να φτάνει ο Φιλόνοφ στην αφαιρετική, ανεικονική τέχνη, καθώς διατηρεί την επαφή του θεατή με την πραγματικότητα. Σχολή της Οργανικής Παιδείας/ Αναλυτική Τέχνη.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
O Πάβελ Νικολάεβιτς Φιλόνοφ (Μόσχα, 8 Ιανουαρίου 1883 - Λένινγκραντ, 3 Δεκεμβρίου 1941) εγκαταστάθηκε στην Πετρούπολη το 1896 και παρακολούθησε μαθήματα χρωματισμού και διακόσμησης οικιών έως το 1901. Παράλληλα παρακολουθούσε βραδινά μαθήματα στη Σχολή της Εταιρείας για την Προώθηση των Τεχνών (1898-1903). Στη συνέχεια μαθήτευσε στο εργαστήριο του Λεφ Ντιμίτριεφv- Kαφκάσκι (1903-1908) και στην Ακαδημία Τεχνών της Πετρούπολης (1908-1910), από όπου αποβλήθηκε. Ήταν μέλος της ομάδας «Ένωση Νεολαίας» και συμμετείχε σε τρεις εκθέσεις της. Το 1912 παρουσίασε έργα του στην έκθεση Ουρά Γαϊδάρου στη Μόσχα. Την ίδια χρονιά ταξίδεψε στην Ευρώπη. Επισκέφθηκε την Αυστρία, την Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία. Το 1913 φιλοτέχνησε τα σκηνικά για την τραγωδία του Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι. Το 1914 ξεκίνησε να εικονογραφεί φουτουριστικά βιβλία, μεταξύ των οποίων και το Φουτουριστές: Βρυχώμενος Παρνασσός, εξέδωσε ένα βιβλίο με ποιήματα «ζάουμ» (υπέρλογα) με δική του εικονογράφηση και τίτλο Άσμα Περί Οικουμενικής Άνθησης, όπως επίσης και το μανιφέστο Ολοκληρωμένοι Πίνακες. Την ίδια περίοδο διαμόρφωσε τις πρώτες ιδέες της θεωρίας του για την αναλυτική τέχνη. Τα χρόνια 1916-1918 υπηρέτησε στο μέτωπο της Ρουμανίας. Το 1919 επέστρεψε στην Πετρούπολη και συμμετείχε στην Πρώτη Κρατική Ελεύθερη Έκθεση Καλλιτεχνικών Έργων. Το 1923 συμμετείχε στην Έκθεση Ζωγραφικής Όλων των Τάσεων των Καλλιτεχνών της Πετρούπολης. Την ίδια χρονιά συνδέθηκε με το Κρατικό Ινστιτούτο Καλλιτεχνικής Παιδείας (ΓΚΙΝΧΟΥΚ). Το 1925 ίδρυσε, μαζί με μια ομάδα μαθητών και οπαδών της θεωρίας του την «Ομάδα Δημιουργών Αναλυτικής Τέχνης» στην Πετρούπολη. Η σχολή λειτούργησε μέχρι το 1932, οπότε και διαλύθηκε εξαιτίας της αυξανόμενης πίεσης από συντηρητικούς καλλιτέχνες και κρατικούς υπαλλήλους. Το 1932-33 επέβλεψε μαζί με τους μαθητές του την εικονογράφηση της έκδοσης του φιλανδικού έπους Kαλεβάλα. Το 1932 στο Λένινγκραντ και το 1933 στη Μόσχα παρουσίασε έργα του στην έκθεση Καλλιτέχνες της ΕΣΣΔ τα τελευταία 15 χρόνια, 1917-1932. Από το 1934 ως το θάνατο του η ζωγραφική του ακολουθεί τις αρχές της αναλυτικής τέχνης.