Κεφάλι. Από τη σειρά "Πόλεμος"
Νικρίτιν Σολομών (1898-1965)
1922 - 1924 | 17.6 x 15.6 εκ
Μελάνι σε χαρτί
Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης | Συλλογή Κωστάκη
MMA.CC.455
Αγορά του Ελληνικού Κράτους από τους κληρονόμους της οικογένειας Κωστάκη
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Σχέδιο
Θέμα: Ρωσική Πρωτοπορία, Μετα-Πρωτοπορία, Ανθρώπινη φιγούρα, Κεφαλή, Μοντέρνα τέχνη
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Στο ασπρόμαυρο αυτό σχέδιο απεικονίζεται ειδωμένο από ψηλά το άνω μέρος του κορμού, το κεφάλι και τα χέρια ανθρώπινης μορφής, που κρατά μεμονωμένο σαν αποκεφαλισμένο και αναποδογυρισμένο, κεφάλι άλλης μορφής. Η μορφή, σε κύφωση, με τα χέρια ελαφρώς λυγισμένα και τεντωμένα προς τα εμπρός, σε στάση αγκαλιάς, προσλαμβάνει συνολικά το σχήμα καμπυλόγραμμης φόρμας. Το κεφάλι παρουσιάζεται με συσπασμένο μέτωπο, τις κόρες των ματιών γυρισμένες προς το πάνω μέρος του βολβού και το στόμα ανοιχτό σε μεγάλη έλλειψη. Η απόδοση των μορφών (τόσο το περίγραμμα όσο και οι ανατομικές λεπτομέρειές τους) όπως και του μαύρου ενιαίου φόντου τους στηρίζεται σε γραμμικές σκιάσεις διαφορετικής τονικότητας, πυκνότητας και κατευθύνσεων. Η μορφή αποδίδεται αφαιρετικά εκτός από τις παλάμες της, όπου ανατομικές λεπτομέρειες (π.χ. νύχια) παρουσιάζονται με νατουραλιστική τεχνοτροπία.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
Ο Σολομόν Μπορίσοβιτς Nικρίτιν (Σαλμόν Σολομόν Λεβί) (Τσέρνιγκοφ, Ουκρανία, 23 Δεκεμβρίου 1898 - Μόσχα, 3 Δεκεμβρίου 1965) σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Κιέβου (1909-1914). Τα χρόνια 1914- 1917 υπήρξε μαθητής του Λεονίντ Παστερνάκ στη Μόσχα και του Αλεξάντρ Γιακοβλέφ στην Πετρούπολη. Από το 1918 ως το 1920 σπούδασε στο εργαστήριο της Αλεξάντρα Έξτερ στο Κίεβο, όπου συμμετείχε ενεργά στην οργάνωση του καλλιτεχνικού παραρτήματος της «Εβραϊκής Πολιτιστικής Λίγκας». Συμπλήρωσε την καλλιτεχνική του εκπαίδευση στα Ανώτερα Κρατικά Καλλιτεχνικά και Τεχνικά Εργαστήρια (ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ) της Μόσχας (1920-1922). Το 1921, μαζί με τους Aλεξάντρ Λαμπάς, Σεργκέι Λουτσίσκιν, Κλιμέντ Ρέντκο, Μιχαήλ Πλαξίν και Aλεξάντρ Τίσλερ, ίδρυσε την ομάδα «Προβολισμός» και στη συνέχεια την ομάδα «Ηλεκτροοργανισμός», η οποία διοργάνωσε έκθεση στο Μουσείο Ζωγραφικής Παιδείας της Μόσχας (1922). Κατόπιν τα έργα του παρουσιάστηκαν στην Πρώτη έκθεση ρωσικής τέχνης στην «Γκαλερι βαν Ντίμεν» του Βερολίνου το 1922 και στο Άμστερνταμ το 1923. Το 1922 επίσης σχημάτισε την ομάδα των Προβολιστών με το όνομα «Μέθοδος». Συμμετείχε στην Πρώτη Διαλογική Έκθεση των Ενώσεων Δραστικής Επαναστατικής Τέχνης στη Μόσχα το 1924 και υπέγραψε τη διακήρυξη των Προβολιστών στον κατάλογό της. Το 1931 ήταν μέλος της ομάδας «IΖΟΜΠΡΙΓΚΑΝΤΑ» και από το 1922 εργάστηκε στο Μουσείο Ζωγραφικής Παιδείας, επικεφαλής του Τμήματος Ανάλυσης. Τα χρόνια 1922-1930 δίδαξε στη Σχολή Καλλιτεχνικής Παιδείας του Ριαζάν. Στις δεκαετίες 1930 και 1940 σχεδίασε εσωτερικούς χώρους μουσείων και εκθέσεων και παράλληλα συνέχισε να ζωγραφίζει στο πλαίσιο της θεωρίας του για το διαλεκτικό ρεαλισμό.