Η μούσα του ποιητή. Από τη σειρά "Μνημείο"
Νικρίτιν Σολομών (1898-1965)
1930 | 116,5 x 79 εκ
Λάδι σε καμβά
Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης | Συλλογή Κωστάκη
MMA.CC.432
Αγορά του Ελληνικού Κράτους από τους κληρονόμους της οικογένειας Κωστάκη
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Έργο ζωγραφικής
Θέμα: Ρωσική Πρωτοπορία/Μεταπρωτοπορία, Ζωγραφική, Ανθρώπινη μορφή, Μοντέρνα τέχνη
Τεχνικές: Ελαιογραφία
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Η περίοδος από το τέλος της δεκαετίας του 1920 ως τις αρχές του 1930 φαίνεται πως είναι ιδιαίτερα σημαντική και παραγωγικότατη στη δημιουργική πορεία του Nikritin. Κατά την N. Adaskina «την περίοδο αυτή συνεχίζει να ακολουθεί την κατεύθυνση της συναισθηματικής, εξπρεσιονιστικής ζωγραφικής. Η χρωματικότητά του γίνεται περισσότερο συγκρατημένη και μερικές φορές αγγίζει τα όρια της μονοχρωμίας, ωστόσο αποκτά πλουσιότερες αποχρώσεις, ενώ η ικανότητά του να μεταδίδει άμεσα με το ζωγραφικό του ύφος ζωηρές συγκινήσεις, όπως και η επιδεξιότητά του να προκαλεί στο θεατή, με την κίνηση του πινέλου, μια ευρεία γκάμα αισθημάτων, φθάνει στο απόγειο της τελειότητας». Το 1930 ο Nikritin στέλνεται από το Narkombros στο εργοστάσιο παραγωγής τρακτέρ του Stalingrad. Την ίδια χρονιά δουλεύει πάνω στη θεματική ενότητα “Μνημείο”. Απεικονίζεται ανθρώπινη μορφή της οποίας το σώμα σχηματίζεται αφαιρετικά από γεωμετρικά σχήματα και φόρμες, από τα οποία ξεχωρίζει σε μέγεθος ένα σπειροειδές αντικείμενο που μοιάζει με σάλπιγγα. Από τη μορφή διακρίνονται το σχηματικά αποδοσμένο και μικροσκοπικό σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα κεφάλι καθώς και η απόληξη των ποδιών. Η συμπλεγματική αυτή “μορφή” ή “υβρίδιο” είναι τοποθετημένη στο μέσον του μήκους ενώ εκτείνεται σε όλο το ύψος της ζωγραφικής επιφάνειας. Χρωματικά επικρατούν οι τόνοι του κίτρινου, του καφέ και του γκρι, ενώ η μορφή προβάλλεται σε μπλε, γραμμικά σκιασμένο κατά τη διαγώνια διεύθυνση φόντο.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
Ο Σολομόν Μπορίσοβιτς Nικρίτιν (Σαλμόν Σολομόν Λεβί) (Τσέρνιγκοφ, Ουκρανία, 23 Δεκεμβρίου 1898 - Μόσχα, 3 Δεκεμβρίου 1965) σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών του Κιέβου (1909-1914). Τα χρόνια 1914- 1917 υπήρξε μαθητής του Λεονίντ Παστερνάκ στη Μόσχα και του Αλεξάντρ Γιακοβλέφ στην Πετρούπολη. Από το 1918 ως το 1920 σπούδασε στο εργαστήριο της Αλεξάντρα Έξτερ στο Κίεβο, όπου συμμετείχε ενεργά στην οργάνωση του καλλιτεχνικού παραρτήματος της «Εβραϊκής Πολιτιστικής Λίγκας». Συμπλήρωσε την καλλιτεχνική του εκπαίδευση στα Ανώτερα Κρατικά Καλλιτεχνικά και Τεχνικά Εργαστήρια (ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ) της Μόσχας (1920-1922). Το 1921, μαζί με τους Aλεξάντρ Λαμπάς, Σεργκέι Λουτσίσκιν, Κλιμέντ Ρέντκο, Μιχαήλ Πλαξίν και Aλεξάντρ Τίσλερ, ίδρυσε την ομάδα «Προβολισμός» και στη συνέχεια την ομάδα «Ηλεκτροοργανισμός», η οποία διοργάνωσε έκθεση στο Μουσείο Ζωγραφικής Παιδείας της Μόσχας (1922). Κατόπιν τα έργα του παρουσιάστηκαν στην Πρώτη έκθεση ρωσικής τέχνης στην «Γκαλερι βαν Ντίμεν» του Βερολίνου το 1922 και στο Άμστερνταμ το 1923. Το 1922 επίσης σχημάτισε την ομάδα των Προβολιστών με το όνομα «Μέθοδος». Συμμετείχε στην Πρώτη Διαλογική Έκθεση των Ενώσεων Δραστικής Επαναστατικής Τέχνης στη Μόσχα το 1924 και υπέγραψε τη διακήρυξη των Προβολιστών στον κατάλογό της. Το 1931 ήταν μέλος της ομάδας «IΖΟΜΠΡΙΓΚΑΝΤΑ» και από το 1922 εργάστηκε στο Μουσείο Ζωγραφικής Παιδείας, επικεφαλής του Τμήματος Ανάλυσης. Τα χρόνια 1922-1930 δίδαξε στη Σχολή Καλλιτεχνικής Παιδείας του Ριαζάν. Στις δεκαετίες 1930 και 1940 σχεδίασε εσωτερικούς χώρους μουσείων και εκθέσεων και παράλληλα συνέχισε να ζωγραφίζει στο πλαίσιο της θεωρίας του για το διαλεκτικό ρεαλισμό.