Μελέτη για το σκηνικό του θεατρικού έργου “Γη σε αναβρασμό”
Ποπόβα Λιουμπόβ (1889-1924)
1923 | 50.0 x 83.5 εκ
Φωτομοντάζ και κολάζ σε κοντραπλακέ
Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης | Συλλογή Κωστάκη
MMA.CC.423
Αγορά του Ελληνικού Κράτους από τους κληρονόμους της οικογένειας Κωστάκη
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Σχέδιο, Κολάζ
Θέμα: Ρωσική Πρωτοπορία, Θέατρο, Σχέδια και τυπώματα
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Σε συνέχεια της συνεργασίας τους για το σχεδιασμό του μαζικού φεστιβάλ «Ο Αγώνας και η Νίκη των Σοβιέτ» το 1921, η Ποπόβα και ο Βσέβολοντ Μέγιερχολντ παρουσίασαν το θεατρικό έργο «Ο Μεγαλόψυχος Κερατάς» του Φ. Κρόμελινκ (1922) και «Γη σε Αναβρασμό» του Σ. Τρετιακόφ σε διασκευή του έργου «Η Νύχτα» του Μ. Μαρτινέ (1923), στοχεύοντας στη διαμόρφωση ενός μοντέλου για το θέατρο αγκιτάτσιας. Ακολουθώντας τον ιδεολογικό προσανατολισμό του Κονστρουκτιβισμού, η Ποπόβα θέτει ως βασικό της στόχο κατά το σχεδιασμό του σκηνικού την απόρριψη του διακοσμητικού χαρακτήρα και της αισθητικής πλαισίωσης της πλοκής, τη θέση των οποίων παίρνει η συγκρότηση ενός λειτουργικού εξοπλισμού που θα υπηρετεί αλλά και θα συμβάλλει δημιουργικά στη δράση. Η «Βιο-μηχανική» μέθοδος του Μέγιερχολντ, κατά την οποία οι ηθοποιοί απαλλάσσονταν από την εσωστρεφή, ιδιωτική συναισθηματική διεργασία για την απόδοση του ρόλου και καλούνταν να χρησιμοποιήσουν το σώμα τους ως μια μηχανή που λειτουργεί με τυποποιημένες κινήσεις και ακριβή συντονισμό, έρχεται σε απόλυτη συμφωνία με το σκηνικό της Ποπόβα και μαζί προσδίδουν μια άλλη διάσταση στο έργο, που υπερβαίνει την αφήγηση. Η κατάρτιση του «αριστερού θεάτρου» βασίστηκε πάνω στο διάλογο με τη νέα καθημερινότητα της δεκαετίας του 1920· η Ποπόβα χρησιμοποίησε καθημερινά αντικείμενα για την υλική επένδυση των έργων και εφάρμοσε την ίδια αρχή στο σχεδιασμό των κοστουμιών, με αποτέλεσμα να δημιουργήσει φόρμες εργασίας χωρίς να κάνει διάκριση στη χρήση τους εντός ή εκτός σκηνής. Αυτή η προλεταριακή καταβολή της πρότασης των Ποπόβα —Μέγιερχολντ στόχευε στη βαθμιαία εξέλιξη του θεάτρου «από θέαμα φτιαγμένο από επαγγελματίες, σε αυτοσχέδια παράσταση εργατών [..]».
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
Η Liubov Sergeyevna Popova γεννήθηκε το 1889 στο Ivanovskoe, ένα χωριό πολύ κοντά στη Μόσχα. Από πολύ νεαρή ηλικία έδειξε το ενδιαφέρον της για τη ζωγραφική και ξεκίνησε μαθήματα ζωγραφικής. Πραγματοποίησε σπουδές φιλολογίας, ενώ παράλληλα παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής στα εργαστήρια των Stanislav Zhukovsky, Konstantin Yuon και Ivan Duon. Θέλοντας να διευρύνει την καλλιτεχνική της μόρφωση την περίοδο 1909-1911 ταξιδεύει στο Κίεβο, την Ιταλία και στο εσωτερικό της Ρωσίας, όπου έρχεται σε επαφή με τη ρωσική εικαστική παράδοση και την τέχνη της Αναγέννησης. Οι επιρροές από αυτά της τα ταξίδια αποτυπώνονται άμεσα και στα έργα της, καθώς αρχίζει να αναπτύσσει μια λιγότερο νατουραλιστική προσέγγιση. Τον χειμώνα του 1912-1913 επισκέπτεται το Παρίσι, έρχεται σε επαφή με τον Κυβισμό, εγγράφεται στην Academie de la Palette και ξεκινά η κυβοφουτουριστική περίοδος στα έργα της. Από το 1914 συμμετέχει στις εκθέσεις της ομάδας «Βαλές Καρό» και έχει συστηματική εκθεσιακή δραστηριότητα και πρωτοποριακή παρουσία στα κινήματα του Κυβοφουτουρισμού, του Σουπρεματισμού [μέλος της ομάδας «Σουπρέμους» του Καζιμίρ Μαλέβιτς] και του Κονστρουκτιβισμού. Το 1918 εντάσσεται στο προσωπικό των Ελεύθερων Κρατικών Καλλιτεχνικών Εργαστηρίων (ΣΒΟΜΑΣ) και το 1920 αναλαμβάνει καθηγήτρια και διδάσκει Θεωρία του Χρώματος στα Ανώτερα Κρατικά Καλλιτεχνικά και Τεχνικά Εργαστήρια (ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ). Μέλος του ΙΝΧΟΥΚ από το 1920 αναλαμβάνει να γράψει ένα εγχειρίδιο σχετικά με τη διδασκαλία της τέχνης. Την περίοδο 1916-1921 δημιουργεί μια σειρά έργω που η ίδια ονομάζει «Ζωγραφικά Αρχιτεκτονήματα» και «Χωροδυναμικές κατασκευές». Παράλληλα, ασχολείται με το θέατρο και δημιουργεί σκηνικά και κοστούμια για τις παραστάσεις «Ο Μεγαλόψυχος Κερατάς» του Κρόμελινκ και «Γη σε Αναβρασμό» του Τρετιακόφ, ενώ εργάστηκε και στο σχεδιασμό υφασμάτων και ενδυμάτων για το Πρώτο Κρατικό Εργοστάσιο Υφασμάτων στη Μόσχα. Ακόμη, ασχολήθηκε με τη γραφιστική και την ένταξη της τέχνης στην παραγωγή και σχεδίασε αφίσες, εξώφυλλα περιοδικών, βιβλία, υφάσματα και πορσελάνες. Πέθανε το 1924 στη Μόσχα.