Σχέδιο για ύφασμα
Ποπόβα Λιουμπόβ (1889-1924)
1923 - 1924 | 31.6 x 16 εκ
Γκουάς σε χαρτί
Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης | Συλλογή Κωστάκη
MMA.CC.418
Αγορά του Ελληνικού Κράτους από τους κληρονόμους της οικογένειας Κωστάκη
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Σχέδιο
Θέμα: Ρωσική Πρωτοπορία, Παραγωγισμός, Γεωμετρική αφαίρεση, Μοντέρνα τέχνη
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Η Ποπόβα και η Στεπάνοβα άρχισαν πιθανότατα να δουλεύουν στο Πρώτο Κρατικό Εργοστάσιο Εκτύπωσης Υφαντών (πρώην εργοστάσιο Τσίντελ ή Ζίντελ) στο τέλος του 1923 ή στις αρχές του 1924, όταν τις προσκάλεσε ο διευθυντής του Αλεξάντρ Αρκαντζέλσκι. Θεωρούσαν και οι δύο ότι η αντικατάσταση των παραδοσιακών σχεδίων λουλουδιών με γεωμετρικά σχέδια ήταν βασική προϋπόθεση για την ορθολογική οργάνωση και μηχανοποίηση της παραγωγής υφαντών και εντέλει των ειδών ιματισμού. Έτσι τα σχέδια της Ποπόβα βασίστηκαν στα σχήματα της Ευκλείδιας γεωμετρίας- τον κύκλο, το τρίγωνο και το ορθιογώνιο. Κάθε σχέδιο αξιοποίησε τις δυνατότητες ενός ή δύο σχημάτων σε συνδυασμό. Η χρωματική γκάμα ήταν εξίσου περιορισμένη σε ένα ή δύο χρώματα συν μαύρο και λευκό. Το δισδιάστατο έργο αναγόταν στα βασικά του στοιχεία και η οικονομία των καλλιτεχνικών μέσων ήταν αυστηρή. Μολονότι τα θεμελιώδη στοιχεία ήταν απλά, το αποτέλεσμα ήταν συχνά πολύπλοκο, συγκείμενο από επαναλήψεις, αναπτύξεις και παραλλαγές των απλούστερων και ευκολότερα αναπαραγώγιμων σχημάτων. Συχνά χρησιμοποιήθηκε ένα μόνο χρώμα, εκτός από το μαύρο και το λευκό φόντο του υφάσματος, περιορίζοντας έτσι το κόστος της εκτύπωσης. Άλλες φορές το σχέδιο βασίζεται σε ένα σχήμα, όπως το ορθογώνιο ή σε διιστάμενους κύκλους και ορθογώνια που δημιουργούν αντίθετους ρυθμούς και ανατρέπουν ή και εξαρθρώνουν τη φόρμα. Τα σχέδια της Ποπόβα για υφάσματα και ρούχα, με τη χρησιμοποίηση γεωμετρικών σχημάτων και θεμελιωδών χρωμάτων, έχουν στενή σχέση με τους πρώτους πίνακες της, που διερευνούν τα αποτελέσματα των βασικών εικονογραφικών στοιχείων στο χώρο και στη δομή. Η σύλληψη των σχεδίων των υφασμάτων συνέπιπτε συχνά με αυτή των ρούχων. Αποτελούσαν μέρος μιας συνολικής αντιμετώπισης στο πρόβλημα της νέας ένδυσης. Παραγωγισμός.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
Η Λιουμπόβ Σεργκέγιεβνα Ποπόβα (Ιβανόφσκοε, κοντά στη Μόσχα, 24 Απριλίου 1889 - Μόσχα, 25 Μαίου 1924) σπούδασε στα εργαστήρια των Στανισλάβ Ζουκόφσκι, Iβάν Ντουντίν και Kονσταντίν Γιουόν στη Μόσχα (1907-1908). Tο διάστημα 1910-1912 ταξίδεψε στο Κίεβο, σε αρχαίες ρωσικές πόλεις και στην Ιταλία. Εντυπωσιάστηκε ιδιαίτερα από τα έργα του Μιχαήλ Βρούμπελ, του Τζιότο, όπως επίσης και από την αρχαία ρωσική τέχνη και αρχιτεκτονική. Το 1912 δούλεψε στο εργαστήριο «Ο Πύργος» στη Μόσχα, μαζί με τον Τάτλιν. Το χειμώνα της ίδιας χρονιάς πήγε στο Παρίσι και εργάστηκε στην Ακαδημία «Λα Παλέτ», με δασκάλους τους Ανρί Λε Φοκονιέ και Ζαν Μετσενζέ, μαζί με τους Βέρα Πέστελ, Nαντιέζντα Ουνταλτσόβα και άλλους ρώσους καλλιτέχνες. Επέστρεψε στη Μόσχα το 1913. Τον Ιανουάριο-Φεβρουάριο του 1914 εξέθεσε με την ομάδα «Βαλές-Καρό» και την άνοιξη της ίδιας χρονιάς ταξίδεψε στη Γαλλία και στην Ιταλία μαζί με τις Ίντα Μπουρμάιστερ και Βέρα Μούχινα. Την περίοδο 1915-1916 στράφηκε σε μια μη-αντικειμενική τεχνοτροπία στην οποία εμφανίζονται μορφές από τη ρωσική αγιογραφία και από την αρχαία ανατολίτικη αρχιτεκτονική (είχε επισκεφθεί τη Σαμαρκάνδη το 1916). Συμμετείχε στις εκθέσεις Πρώτη Φουτουριστική Έκθεση Ζωγραφικής :Tραμ V και Βαλές-Καρό το 1915 και το 1916 αντίστοιχα στη Μόσχα. Το 1916-1917 ήταν ενεργό μέλος της ομάδας «Σουπρέμους» και παρήγαγε σχέδια για τα εργοστάσια Βερμπόφκα στην Ουκρανία. Το 1918-1920 συμμετείχε σε διάφορες εκθέσεις ανάμεσα στις οποίες και στην Δέκατη Κρατική Έκθεση: Μη-Αντικειμενική Δημιουργία και Σουπρεματισμός στη Μόσχα. Το Νοέμβριο του 1918 επέστρεψε στη Μόσχα και από το 1920 δίδαξε στα Ανώτερα Κρατικά Καλλιτεχνικά και Τεχνικά Εργαστήρια (ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ) και ήταν μέλος του Ινστιτούτου Καλλιτεχνικής Παιδείας (ΙΝΧΟΥΚ). Υπήρξε μια από τις δημιουργούς του νέου συστήματος της πρακτικής καλλιτεχνικής διδασκαλίας. Το 1921 συμμετείχε στην έκθεση 5 x 5=25 στην Μόσχα. Το 1922-1923 φιλοτέχνησε τα σκηνικά για τις παραγωγές του Βσέβολοντ Μέγιερχολντ των έργων Ο μεγαλόψυχος κερατάς του Φερνάν Kρόμελιχ και Γη σε αναβρασμό του Σεργκέι Tρετιακόφ. To 1924 ξεκίνησε να σχεδιάζει υφάσματα για το Πρώτο Κρατικό Εργοστάσιο Εκτύπωσης Υφασμάτων της Μόσχας. Επίσης φιλοτέχνησε σχέδια για βιβλία και εξώφυλλα περιοδικών, για πορσελάνες και για διαφημιστικές αφίσες. Τα έργα αυτά παρουσιάστηκαν σε έκθεση μετά το θάνατό της στη Μόσχα (1924), στο Κίεβο (1925) και στο Kρασνοντάρ (1926).