"Ράδιο-ρήτορας". Σχέδιο βήματος ομιλητή με μεγάφωνο, αρ. 8α
Κλούτσις Γκούσταβ (1895-1938)
1922 | 17.3 x 13.8 εκ
Μελάνι σε χαρτί
Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης | Συλλογή Κωστάκη
MMA.CC.209
Αγορά του Ελληνικού Κράτους από τους κληρονόμους της οικογένειας Κωστάκη
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Σχέδιο
Θέμα: Ρωσική Πρωτοπορία, Παραγωγισμός, Μοντέρνα τέχνη
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Απεικονίζεται κατασκευή (πτυσσόμενης βάσης) με μεγάφωνο κωνικού σχήματος, διακοσμημένο με ομόκεντρους κύκλους εσωτερικά, η οποία εδράζεται σε ορθογώνια βάση που στη μια της πλευρά φέρει σε μαύρο τον αριθμό 8Α και στην άλλη ριγέ διακόσμηση. Η κατασκευή εδράζεται σε τέσσερα πόδια που τέμνονται ανά δύο σχηματίζοντας ρόμβους και Χ και εγγράφονται στο κάτω μέρος τους σε κοινό ορθογώνιο. Πίσω από το μεγάφωνο διακρίνονται δύο διασταυρούμενες μεταξύ τους σειρές ευθύγραμμων στοιχείων σε σχηματισμούς τεθλασμένων γραμμών, όπου διακρίνονται σε διαγώνια διάταξη και σε διαφορετικές φορές γραμμένες οι λέξεις РАДИО ОРАТОР. Το 1922 ο Γκούσταβ Κλούτσις δημιουργεί μια ενότητα σχεδίων για υπαίθρια, πτυσσόμενα, επεκτεινόμενα και εύκολα μετακινούμενα στον χώρο περίπτερα. Οι κατασκευές αυτές θα πλαισίωναν το τέταρτο συνέδριο της Κομιντέρν και τους εορτασμούς της πέμπτης επετείου της Επανάστασης και υποβλήθηκαν για έγκριση στο Κρεμλίνο. Επρόκειτο για κατασκευές «άμεσης κοινωνικής χρησιμότητας», προπαγάνδας και απεύθυνσης, με έντονα χρώματα (κόκκινο, λευκό, μαύρο), γεωμετρία και ελαφρά, φυσικά δομικά υλικά. Συνδύαζαν τον ήχο, την εικόνα και την κίνηση, έφεραν μεγάφωνα που μετέδιδαν τις αναγγελίες του κόμματος, εξέδρες ομιλητών, τρισδιάστατα συνθήματα και γραπτά μηνύματα, οθόνες για την προβολή κινηματογραφικών ταινιών και ντοκουμέντων, επιφάνειες για την έκθεση φωτογραφικού υλικού και αφισών.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
Ο Γκούσταβ Γκουστάβοβιτς Kλούτσις (Ρουιένα, κοντά στο Βόλμαρ, Λετονία, 16 Ιανουαρίου 1895 - εκτελέστηκε το 1938) σπούδασε στην Παιδαγωγική Σχολή του Βόλμαρ (1911-1912) και στη συνέχεια παρακολούθησε μαθήματα στη Σχολή Καλών Τεχνών της Ρίγα (1913-1915). Το 1914 εγκαταστάθηκε στην Πετρούπολη, όπου σπούδασε στη Σχολή της Εταιρείας για την Προώθηση των Τεχνών (1915-1917) και ταυτόχρονα δούλεψε σαν σκηνογράφος στο Εργατικό Θέατρο Oχτένσκι. Tα χρόνια 1918-1921 σπούδασε στα Ελεύθερα Κρατικά Καλλιτεχνικά Εργαστήρια (ΣΒΟΜΑΣ) και στα Ανώτερα Κρατικά Καλλιτεχνικά και Τεχνικά Εργαστήρια (ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ) της Μόσχας. To 1918 συνάντησε τον Mαλέβιτς και το 1920 μαζί με τον Aντουάν Πέβσνερ και τον Ναούμ Γκάμπο συμμετείχε σε έκθεση στο Περίπτερο της Λεωφόρου Τβερσκόι της Μόσχας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1920 ήταν ένα από τα πιο δραστήρια μέλη της πρωτοπορίας. Δημιούργησε πίνακες, χαρακτικά και φωτομοντάζ, σχεδίασε αφίσες, εκθέσεις, εγκαταστάσεις και ασχολήθηκε με την τυπογραφία. Το 1922 συμμετείχε στην Πρώτη Έκθεση Ρωσικής Τέχνης στην «Γκαλερί βαν Ντίμεν» στο Βερολίνο. Το 1924 ξεκίνησε να διδάσκει στα ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ, με ειδικότητα τη θεωρία του χρώματος. Πρότεινε να δημιουργηθεί στα ΒΧΟΥΤΕΜΑΣ ένα ξεχωριστό εργαστήριο για την τέχνη της προπαγάνδας, το «Εργαστήριο της Επανάστασης», το οποίο θα αντικαθιστούσε τις παραδοσιακές σχολές. Το 1928 υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ομάδας «Οκτώβρης». Η ζωγραφική του, μαζί με τα έργα των Λισίτσκι και Σένκιν, αποτελεί μια ξεχωριστή τάση στο σουπρεματισμό τη δεκαετία του 1920, διαφορετική από το θεωρητικό πρόγραμμα του Mαλέβιτς. Τη δεκαετία του 1930 συνέχισε να ασχολείται με το γραφιστικό σχέδιο και την τυπογραφία. Το 1937 υπήρξε ένας από τους σχεδιαστές του σοβιετικού περιπτέρου στην Παγκόσμια Έκθεση στο Παρίσι.