Μουσικο-ζωγραφική κατασκευή
Ματιούσιν Μιχαήλ (1861-1934)
1918 | 51 x 63 εκ
Λάδι σε καμβά
Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης | Συλλογή Κωστάκη
MMA.CC.159
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Έργο ζωγραφικής
Θέμα: Ρωσική Πρωτοπορία/Οργανική Παιδεία, Ζωγραφική
Τεχνικές: Ελαιογραφία
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Σε όλη την καλλιτεχνική του δραστηριότητα ο Ματιούσιν ενδιαφερόταν για το πρόβλημα της ουσίας του ζωγραφικού χώρου. Η σύνθεση του έργου βασίζεται σε ένα πολύπλοκο ρυθμό μιας συστρεφόμενης, περιστρεφόμενης μάζας. Αυτό είναι το σύμβολο της ύλης του χώρου, της ενότητάς του και της χρωματικής του ποικιλίας. Πινελιές διαφορετικού μεγέθους και χρώματος δημιουργούν μια οπτική δόνηση που προκαλεί την αίσθηση της μετατόπισης. Ο Ματιούσιν και οι μαθητές του χρησιμοποιούσαν συχνά αυτή τη μέθοδο όταν ζωγράφιζαν την καθαρή ύλη του εναέριου ή υποβρύχιου χώρου. Σ' αυτή τη Μουσεικο-ζωγραφική κατασκευή το φόντο είναι σκούρο, σχεδόν μαύρο, και πυκνώνει την περιστρεφόμενη ύλη. Έτσι, η "γένεσις" παίρνει εδώ ένα χαμηλό τόνο. Το Ζορβέντ του Ματιούσιν, που επιτρέπει τη δημιουργία τέτοιων συναισθητικών έργων, βασίζεται σε επιστημονικά και πειραματικά στοιχεία που εφαρμόζονται στην τέχνη και αναπροσδιορίζουν τη θεση μας στο φυσικό περιβάλλον. Στην πραγματεία "Ο Νέος Ρεαλισμός του Χώρου. Ο Καλλιτέχνης μέσα στο πείραμα της τέταρτης διάστασης (1916-1920)" ο Ματιούσιν μας εισάγει στη νέα χωρική πραγματικότητα που έχει ανοιχτεί στον άνθρωπο μέσα από τη σύγχρονη αντίληψη του μήκους, του ύψους, του πλάτους και του βάθους.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
Ο Mιχαήλ Βασίλιεβιτς Mατιούσιν (Nίζνι Νόβγκοροντ, 1861 -Λένινγκραντ, 14 Οκτωβρίου 1934) παρακολούθησε μαθήματα στο Ωδείο της Μόσχας (1878-1881) και στη συνέχεια εργάστηκε ως βιολιστής στην Ορχήστρα της Αυλής της Πετρούπολης (1881-1913). Σπούδασε επίσης στη Σχολή της Εταιρείας για την Προώθηση των Τεχνών της Πετρούπολης (1894-1898), αργότερα στο εργαστήριο του Γιαν Tσιονγκλίνσκι, όπου συνάντησε τη μέλλουσα γυναίκα του Ελένα Γκουρό και στη συνέχεια στη Σχολή Καλών Τεχνών Zβάντεβα (1906-1908). Το 1909 εντάχθηκε στην ομάδα των ιμπρεσιονιστών του Nικολάι Kουλμπίν στην Πετρούπολη και εξέθεσε μαζί τους. Την ίδια χρονιά διέκοψε τις σχέσεις του με τον Κουλμπίν, οργάνωσε με την Γκουρό την έκδοση Ο Γερανός και συνεισέφερε στην ίδρυση της «Ένωσης Νεολαίας». Το 1912 συνάντησε τον Kαζιμίρ Mαλέβιτς και τον Aλεξέι Kρουτσόνιχ και την επόμενη χρονιά συνεργάστηκε μαζί με αυτούς και με τον Βελιμίρ Χλέμπνικοφ στην έκδοση Το Δέντρο στη μνήμη της Γκουρό, που είχε πεθάνει την ίδια χρονιά. Το 1913 έγραψε τη μουσική για τη φουτουριστική όπερα Νίκη επί του Ήλιου και το 1914 για την όπερα του Aλεξέι Kρουτσόνιχ Οικουμενικός Πόλεμος, που όμως δεν παίχτηκε. Τα χρόνια 1918-1922 δίδαξε στα Ελεύθερα Κρατικά Καλλιτεχνικά Εργαστήρια (ΣΒΟΜΑΣ) της Πετρούπολης και διηύθυνε ένα Εργαστήριο Ρεαλισμού του Χώρου για την ομάδα του, γνωστή ως «Βλέπω-Γνωρίζω». Ζωγράφισε συνθέσεις και τοπία με τη μέθοδο της «διευρυμένης θεώρησης». Το 1919 συμμετείχε στην Πρώτη ελεύθερη έκθεση έργων τέχνης. Τα χρόνια 1920-1922 ανέλαβε, μαζί με τους μαθητές του, την παραγωγή μιας σειράς θεατρικών παραστάσεων βασισμένες στα έργα της Γκουρό και από το 1923 διηύθυνε το Τμήμα Οργανικής Παιδείας στο Κρατικό Ινστιτούτο Καλλιτεχνικής Παιδείας (ΓΚΙΝΧΟΥΚ). To 1923 συμμετείχε στην Έκθεση ζωγραφικής όλων των τάσεων των καλλιτεχνών της Πετρούπολης. Από το 1929 ως το 1932 συνεργάστηκε με τους μαθητές του για ένα εγχειρίδιο μελέτης του χρώματος (Οι Κανόνες της Μεταβλητότητας των Χρωματικών Συνδυασμών: Εγχειρίδιο χρώματος), που τυπώθηκε το 1932 σε 400 αντίτυπα. Το 1930 πραγματοποιήθηκε έκθεση των έργων του και έργων των μαθητών του στο «Σπίτι της Τέχνης» στο Λένινγκραντ. Ο Matiushin ποτέ δεν έπαψε να ζωγραφίζει και να συνθέτει μουσική. Πέθανε από καρκίνο στις 14 Οκτωβρίου του 1934.