Το πιάνο
Ξενάκης Κοσμάς (1925-1984)
1946 | 95.5 x 73 εκ
Τέμπερα σε καμβά
Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης | Συλλογή Αλέξανδρου και Δωροθέας Ξύδη
MCA.MMCA.C330
Δωρεά Αλέξανδρου και Δωροθέας Ξύδη
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Έργο ζωγραφικής
Θέμα: Εσωτερικό, Ανθρώπινη φιγούρα, Σύγχρονη τέχνη
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Φοιτητής ακόμη στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, έχοντας ήδη όμως μαθητεύσει δίπλα στον Τσαρούχη, ο Κοσμάς Ξενάκης δεν παύει να γοητεύεται από τη μουσική και το εσωτερικό του σπιτιού: όχι μόνο για την αρχιτεκτονική του οικιακού χώρου, αλλά για τον ήχο του πιάνου που γεμίζει τον αρχιτεκτονημένο χώρο και αλλάζει το συναισθηματικό τοπίο των καιρών και των μορφών που κοιτούν προς το μέρος μας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύνθεση «Το Πιάνο» που αποτελεί έργο της πρώιμης καλλιτεχνικής του περιόδου, η οποία χαρακτηρίζεται για την αυστηρά οργανωμένη σύνθεση. Οι δύο ανδρικές μορφές πλάι στο πιάνο σε εσωτερικό χώρο, κοιτάζουν κατενώπιον τον θεατή. Διακρίνονται ψήγματα προσπάθειας απόδοσης της προοπτικής, ενώ η χρωματική λιτότητα είναι εμφανής, καθώς κυριαρχούν μονάχα γαιώδεις αποχρώσεις.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
Ο Κοσμάς Ξενάκης γεννήθηκε το 1925 στα Βράιλα Ρουμανίας και σπούδασε αρχιτεκτονική στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (1942-48) και παράλληλα ζωγραφική στην ΑΣΚΤ (1942-43). Συνέχισε τις σπουδές του, με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης, στο C.S.T.B. (1955-56) του Παρισιού, όπου μελέτησε τα υλικά και την τεχνική της οικοδομής. Την περίοδο 1970-1971 με υποτροφία του Ιδρύματος Ford μπόρεσε να ασχοληθεί απερίσπαστος με την καλλιτεχνική δημιουργία. Παράλληλα με τη ζωγραφική, ασχολήθηκε με τη γλυπτική, φιλοτεχνώντας κυρίως ανάγλυφα για αρχιτεκτονικά σύνολα. Επίσης με τη σκηνογραφία, ενώ έδωσε έργα του για μουσικές εκδηλώσεις, εκπόνησε αρχιτεκτονικές και πολεοδομικές μελέτες και δημοσίευσε κείμενα για πολεοδομικά, καλλιτεχνικά και περιβαλλοντολογικά ζητήματα. Τα πρώιμα έργα του κινούνται στο πλαίσιο της παραστατικής τέχνης, ενώ καλύπτουν ένα ευρύ θεματολογικό φάσμα: προσωπογραφίες, εσωτερικά, γυμνά, ηθογραφικές, αλληγορικές και μυθολογικές σκηνές. Οι πίνακες χαρακτηρίζονται από την αυστηρά οργανωμένη σύνθεση, ενώ είναι διακριτές οι επιρροές του γαλλικού φωβισμού. Στην πορεία τα έργα του κινούνται σε πιο αφαιρετικές τάσεις, δημιουργώντας συνθέσεις που χαρακτηρίζονται από πλούσια χρώματα, κινούμενους όγκους και τεκτονική οργάνωση. Οι γλυπτικές του συνθέσεις, ολόγλυφες και ανάγλυφες, αξιοποιούν με τη σειρά τους το γεωμετρικό λεξιλόγιο και τις εκφραστικές δυνατότητες των υλικών, ενώ πολύ συχνά στις επιφάνειες των ανάγλυφων του επεμβαίνει χρωματικά. Πέθανε το 1984 στην Αθήνα.