Μπαλάφας Κώστας (1920-2011)
1962 - 1965
Ψηφιακό αρχείο (από διαφάνεια Κodachrome 35 χιλιοστών)
Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης | Αρχείο Κώστα Μπαλάφα
TMP39.BAL39.DIG39
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Φωτογραφία
Θέμα: Σκηνή εργασίας. Πομπή τροχοφόρων οχημάτων εν κινήσει
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Έργο της σειράς Αχελώος που συνιστά φωτογραφική καταγραφή της κατασκευής του φράγματος των Κρεμαστών Αιτωλοακαρνανίας (1962-65) από τον Κώστα Μπαλάφα και υλοποιήθηκε παράλληλα με την κινηματογράφηση μέρους των εργασιών. Η σειρά περιλαμβάνει ιστορικά ντοκουμέντα από την κατασκευή ενός γαιοφράγματος κολοσσιαίας κλίμακας για την Ελλάδα του '60,ενώ συγχρόνως αποτυπώνει τις συνέπειες της ανθρώπινης επέμβασης στον περιβαλλοντικό, κοινωνικό και πολιτισμικό ιστό της περιοχής. Ο Αχελώος έχει φωτογραφηθεί με έγχρωμα υλικά, δεδομένο που τον διαφοροποιεί από τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες με τις οποίες έγινε γνωστός ο καλλιτέχνης. Παρ’ όλα αυτά, εντάσσεται θεματογραφικά στο ευρύτερο έργο του ως μία ακόμα κοινωνικά ευαίσθητη καταγραφή των συνθηκών στην ελληνική ύπαιθρο τη μεταπολεμική περίοδο. Ο Μπαλάφας εδώ, με μια όχι απλά καταγραφική πρόθεση αλλά περισσότερο καλλιτεχνική διάθεση διαπραγμάτευσης του φωτός, της φόρμας, της προοπτικής, αποτυπώνει μια πομπή τροχοφόρων οχημάτων εν κινήσει. Μέσα στην καρδιά του τοπίου, με τον ορεινό όγκο στα δεξιά να αγκαλιάζει τη δράση, τέσσερα ογκώδη οχήματα πρωταγωνιστούν στη σύνθεση με τα τρία εξ αυτών να ακολουθούν το ένα το άλλο σε κατάσταση αναχώρησης, ακολουθώντας ανηφορική πορεία στροφής προς τα αριστερά. Με αντίθετη φορά και κίνηση προς τον θεατή εικονίζεται τμήμα μεταφορικού φορτηγού το οποίο δεσπόζει στη σύνθεση και σκιαγραφείται από την αντίθεση φωτός - σκιάς. Το έντονο πλευρικό φυσικό φως τονίζει εντυπωσιακά τις ραβδώσεις της καρότσας και επιτρέπει στον θεατή να συσχετίσει την κίνηση των οχημάτων στο πεδίο της εικόνας. Μια ανθρώπινη φιγούρα ξεπροβάλλει απρόσωπα από τη σκιά στη δεξιά πλευρά, μέσα από το φωτισμένο φόντο. Αρκετές είναι οι φωτογραφίες στις οποίες το μικροσκοπικό μέγεθος της ανώνυμης ανθρώπινης μορφής υποβάλλει την κλίμακα του έργου, και τη θέση της εργατικής δύναμης σ’ αυτό.