Γονείς
De Saint Phalle Niki (1930-2002)
1969 | 60 x 123 εκ
Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
MCA.MMCA.C141
Δωρεά Γιώργου Κητή
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΡΓΟΥ
Είδος έργου: Έργο χαρακτικής, Τύπωμα
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΡΓΟΥ
Η Niki de Saint Phalle στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970 δημιουργεί μια σειρά μεταξοτυπιών, οι οποίες μπορούν να ερμηνευτούν ως ένα είδος προσωπικού ημερολογίου και στις οποίες αντικατοπτρίζεται το δυσλειτουργικό οικογενειακό περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε. Αρκετά χρόνια αργότερα, στην εικονογραφημένη αυτοβιογραφία της με τίτλο “Mon secret” περιγράφει το «Καλοκαίρι των ερπετών» και αποκαλύπτει πως σε ηλικία 11 ετών πέφτει θύμα βιασμού από τον πατέρα της. Στη μεταξοτυπία που ανήκει στη συλλογή του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, τα ερπετά κυριαρχούν στη σύνθεση: αποτελούν σύμβολα του καλοκαιριού των ερπετών και της κακοποίησης που υπέστη και του φόβου που κατάφερε να τιθασεύσει μέσα από την τέχνη της.
ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ
Η Niki de Saint Phalle (Catherine-Marie-Agnès Fal de Saint Phalle) γεννήθηκε το 1930 στο Neuilly-sur-Seine στη Γαλλία, από Γάλλο πατέρα και Αμερικανίδα μητέρα. Η οικογένειά της που ήταν πολύ εύπορη και με ιστορία πολλών ετών επηρεάστηκε από το Μεγάλο Κραχ του 1929 και ορισμένα μέλη της μετακόμισαν στη Νέα Υόρκη, όμως σύντομα ακολουθήσαν και η De Saint Phalle με τον αδερφό της. Σε ηλικία 17 ετών και θέλοντας να ξεφύγει από το νοσηρό περιβάλλον της οικογένειάς του, όπου είχε κακοποιηθεί από τον πατέρα της στα 11 έτη, ξεκινά να εργάζεται ως μοντέλο. Παντρεύεται στα 18 έναν παιδικό της φίλο και σύντομα μετακομίζουν στο Παρίσι. Η καλλιτέχνιδα καταρρέει ψυχικά όταν ανακαλύπτει πως ο σύζυγός της την απατά και νοσηλεύεται σε ψυχιατρική κλινική στη Νίκαια, όπου ξεκινά να ζωγραφίζει. Όταν πλέον παίρνει εξιτήριο από το νοσηλευτικό ίδρυμα ταξιδεύει στην Ευρώπη, όπου έρχεται σε επαφή με τα σύγχρονα ρεύματα τέχνης της εποχής. Σε ένα από τα ταξίδια της γνωρίζει τον Jean Tinguely, τον μετέπειτα σύντροφό της και εντάσσεται στην ομάδα των «Νέων Ρεαλιστών», που συγκρότησε τον Οκτώβριο του 1960 ο Pierre Restany. Η De Saint-Phalle, η οποία υπήρξε η μόνη γυναίκα καλλιτέχνης της ομάδας, ήρθε σε επαφή με τον Αλέξανδρο Ιόλα, ο οποίος την στήριξε σταθερά σε όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής της δραστηριότητας. Ξεκίνησε την καλλιτεχνική της πορεία μέσα από δράσεις και διαδραστικά έργα όπου εκτόξευε, συχνά μαζί με τους θεατές, χρώμα με πιστόλι πάνω σε επιφάνειες και εγκαταστάσεις (τεχνική της «σκοποβολής»). Στη συνέχεια, σε μια ειρωνική πραγμάτευση των παρεκκλησιών της Ιταλικής Αναγέννησης, δημιούργησε παρεκκλήσια και καθεδρικούς, τους οποίους επίσης θα πυροβολούσε και θα κατέστρεφε. Η πιο χαρακτηριστική, όμως, ενότητα έργων της με την οποία έχει συνδεθεί το όνομά της, είναι οι περίφημες Nanas, οι πρόσχαρες και ογκώδεις γυναικείες φιγούρες. Μ' αυτές η De Saint Phalle πανηγύρισε τη θηλυκότητα, τη γυναικεία ανεξαρτησία και μαζί τη δική της απελευθέρωση μέσα από τον κόσμο της τέχνης. Πέθανε στη La Jolla της Καλιφόρνια το 2002.