Εγκαίνια: Tετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026, 19:30

Ο κόσμος του Martial Raysse (Μαρσιάλ Ραΐς, Golfe-Juan 1936, Γαλλία), ενός από τους πιο επινοητικούς καλλιτέχνες της μεταπολεμικής ευρωπαϊκής τέχνης, κυλάει ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα. 

Από τα φθορίζοντα αντικείμενα και την pop αισθητική της δεκαετίας 1960, όταν η ευρωπαϊκή και η αμερικανική τέχνη είναι σε αναζήτηση νέων μορφών και νέων γλωσσών, μέχρι τα υπαιθριστικά έργα και τα μασκοφορεμένα πορτρέτα, η πορεία του ως σήμερα είναι μια συνεχής αναζήτηση ανάμεσα στην pop αισθητική, την παρατήρηση της κοινωνίας και την προσωπική εμβάθυνση στην τέχνη, με σαφείς φάσεις και μεταμορφώσεις. Η τέχνη του Raysse μιλά για τη ζωή και τη φαντασία και αποτελεί ένα συνεχές παιχνίδι ανάμεσα στην εξωστρέφεια και την εσωτερικότητα, στην κριτική της κοινωνίας και στην προσωπική μαγεία της τέχνης.

Αδιάλειπτα αφοσιωμένος στην τέχνη και στις ανανεώσεις των μέσων, των υλικών και των πρακτικών του, πειραματίζεται διαρκώς. Πίσω από τα ζωγραφικά έργα κρύβει συχνά παραλλαγμένη τη φωτογραφία, από τη ζωγραφική μεταπηδά στο σινεμά και από το σινεμά στη ζωγραφική. 

Πυρήνας της έκθεσης «Martial Raysse. Sinéma» είναι το λιγότερο γνωστό έργο του, που αφορά στα φιλμς και τα βίντεο: εκεί όπου η τέχνη του συναντιέται με τον πειραματικό κινηματογράφο στη χρήση του χρώματος, της υλικότητας και της καθημερινότητας ως πεδία πειραματισμού. Εξαιρετικός αυτοδίδακτος τεχνίτης, σε επιφυλακή για τις νέες τεχνολογίες της εποχής, o Raysse αξιοποιεί στο έπακρο τις τεράστιες δυνατότητες  που προσφέρει το πρωτοποριακό οπτικοακουστικό μέσο από τα πρώτα βήματα της έγχρωμης τηλεόρασης. 

Η ανθρώπινη μορφή, τα τοπία, η μυθολογία, το χιούμορ, η κοινωνική και καταναλωτική πραγματικότητα της δεκαετίας του 1960, επηρεασμένη από τη διαφήμιση, την ποπ κουλτούρα και τη μαζική παραγωγή είναι σταθερά παρόντα, δίπλα σε πολλαπλά τεχνικά εφέ στην προσωπική χρωματική του γλώσσα, την «Martialcolor», που αντικατοπτρίζει την ένταση της pop art και τη θεαματική υπερβολή του κινηματογραφικού Technicolor. Το φιλμ και το βίντεο, που υπερβαίνουν τις παραδοσιακές τεχνικές παραγωγής, γίνεται ένας νέος τρόπος ζωγραφικής. Στην έκθεση, που προσκαλεί τον επισκέπτη να ανακαλύψει πώς ο καλλιτέχνης επεκτείνει, μέσω της κινούμενης εικόνας, την εικαστική και εννοιολογική του έρευνα, παρουσιάζονται φιλμς και βίντεο που έχουν δημιουργηθεί από το 1966 ως και το 2008. Ανάμεσα στην ποίηση, την πρόκληση και την μορφική ελευθερία, οι ταινίες του αποκαλύπτουν ένα συνεκτικό και απολύτως σύγχρονο έργο, στο οποίο κάθε εικόνα –στατική ή κινούμενη– συμμετέχει σε έναν συνολικό στοχασμό πάνω στην αναπαράσταση και στη σχέση μας με την πραγματικότητα.

«Ο κινηματογράφος, για μένα, είναι σαν μια σεισμολογική καταγραφή όλων των εικόνων που περνούν από το μυαλό μου», δήλωνε ο ίδιος. 

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, τα ανατρεπτικά έργα κινούμενης εικόνας του Martial Raysse αναδεικνύουν μια άγνωστη πλευρά ενός πρωτοπόρου καλλιτέχνη, καθώς και τη διασταύρωση της κινούμενης και της ζωγραφικής εικόνας, όπου το βίντεο και ο κινηματογράφος γίνεται υλικό, χειρονομία και εργαλείο επαναπροσδιορισμού της σύγχρονης οπτικής κουλτούρας. 

Η έκθεση συνδιοργανώνεται με το FondsMartial Raysse. 

Επιμέλεια: Θούλη Μισιρλόγλου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια MOMUS-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης-Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης

Βοηθός επιμελητής: Θοδωρής Μάρκογλου

Συνδιοργάνωση